Mümin Şimşek, ağustosta işten çıkarıldığında kalacak yerini de kaybetti. Ücretini alamamıştı. En azından yol parasını vermelerini istedi. O para da gelmeyince Kuşadası otogarına gitti.
“Oradan çıkarıldıktan sonra ben 3-4 gün Kuşadası’nda otogarda kaldım. Baktım olacak gibi değil, cebimdeki telefonumu sattım. Bir yerde iş bulmuştum, Bodrum tarafında. Bodrum’da çalışıyorum şu an.”
45 yaşındaki Şimşek, yaklaşık 12 yıldır turizmde çalışıyor. Bu yaz Kuşadası’ndaki Sahara Aqua Resort’ta üç ay genel alan sorumlusu ve meydan şefi olarak görev yaptı. Normal mesaisinin dokuz saati bulduğunu, yoğun günlerde akşam 10’a, 11’e kadar çalıştıklarını anlatıyor. Otelin açılış hazırlıklarında mesai gece yarısına kadar uzamış. Çalışan eksiği olduğunda kendi görevinin yanı sıra başka işlere de yetişmeye çalışmış.
“DÖNÜŞ YAPAMADIM OĞLUMA”
Aynı otelin çamaşırhanesinde çalışan Nuran Şakar’ın turizmdeki ilk sezonuydu. Haziran ortasına doğru işe başladı. Temmuz maaşını aldığını, ağustos ve eylül ücretlerinin ise ödenmediğini söylüyor.
Üç çocuğu olan ve çocuklarından birinin bakımını üstlenen Şakar’ın bu sürede kira borcu birikti. Çocuklarının ihtiyaçlarını karşılamak için çevresinden borç istedi, sosyal yardıma başvurdu.
“Bu yaşıma kadar kimseden para istememiştim. İlk defa böyle bir şey başıma geldiği için sıkıla sıkıla istiyorum. Oğlum aramış, aramış. ‘Anne öğle yemek için paran var mı?’ diyor. Dönüş yapamadım oğluma. Borçlarımı ödemekte sıkıntı çekiyorum.”
Şimşek ve Şakar, ücretlerinin ödenmediğini belirterek Turizm Emekçileri Sendikası’na (Turizm Emek-Sen) başvuran işçilerden. İddiaları sormak için Sahara Aqua Resort’un numaralarını farklı saatlerde aradık, yanıt alamadık.
KONAKLAMADA ORTALAMA ÇALIŞAN SAYISI 90 BİN AZALDI
Şimşek, ücretini alamadığı otelden ayrıldıktan sonra Bodrum’da yeniden iş buldu. Onun üç ay çalıştığı konaklama sektöründe ise bu yıl ortalama ücretli çalışan sayısı geçen yıla göre yaklaşık 91 bin azaldı.
Turizm Databank’ın Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerinden hazırladığı analize göre konaklamada 2025’in ocak-ağustos döneminde 498 bin 686 olan ortalama ücretli çalışan sayısı, 2026’nın aynı döneminde 407 bin 953’e geriledi. Yüzde 18,2’lik düşüş, turizmin incelenen alanları içinde en sert gerileme oldu.
Turizm genelinde ortalama ücretli çalışan sayısı yüzde 4,1 azalarak 1 milyon 579 bin 129’dan 1 milyon 514 bin 814’e indi. Seyahat acentelerinde yüzde 10’luk düşüş yaşanırken yiyecek ve içecek sektöründe ücretli çalışan sayısı yüzde 3,1 arttı.
“BEN ÜÇ YIL ÖNCE ORADA ÇALIŞTIM”
Turizm Emek-Sen’in örgütlenme uzmanı Ali Deniz Kılıç, sendika henüz üç aylıkken çalışanların ödenmeyen ücretleri ve diğer işçilik alacakları için peş peşe kendilerine ulaştığını söylüyor. Sendika 10’dan fazla otelde işçilerin direnişlerine dahil olmuş. Sendikacıların aktardığı vakalar bini aşkın işçinin ücret alacağıyla ilgili sorun yaşadığını gösteriyor. Ücretini alamayanların ve bu işçilerden kaçının işsiz kaldığının kesin sayısı bilinmiyor.
Şimşek, işe girerken kendisine otelin işletmecisinin değiştiğinin söylendiğini, sonradan işletmecinin önceki sezonda da işçilere ödeme yapmadığını öğrendiğini anlatıyor. Kılıç’a göre bir otelin farklı sezonlarda farklı isimlerle veya şirketler üzerinden işletilmesi, işçilerin alacaklarını kimden isteyeceklerini belirlemesini zorlaştırıyor.
Sendikanın direnişlerle ilgili paylaşımlarına önceki sezonlarda aynı otellerde çalışmış kişiler de yazıyor. Kılıç, yorumlardan birini şöyle aktarıyor: “Ben üç yıl önce orada çalıştım, benim de paramı vermemişlerdi, biz de alamadık.”
BODRUM’DA İŞÇİLER ÖDEME BEKLİYOR
Turizm Emek-Sen, Bodrum’daki Ladonia otellerinde de işçilerin ücretlerini alamadığını ve konkordato sürecinin alacakların takibini zorlaştırdığını belirtiyor. Sendika, konkordato komiserlerinin işçilere ödeme yapılacağını söylediğini, ancak belirtilen tarihlerde ödeme gerçekleşmediğini ileri sürüyor. Komiserlerin bu süreçteki yetkilerinin ve işçilere verilen ödeme taahhütlerinin açıklığa kavuşturulmasını istiyor.
Kılıç, bazı işverenlerin ücretlerini isteyen işçilere konkordatoya başvurabileceklerini söylediğini aktarıyor. Çalışma ve Sosyal Güvenlik, Kültür ve Turizm ile Ticaret bakanlıklarına seslenen Kılıç, dava açmaya yönlendirilen işçilerin alacaklarını beklerken kira ve geçim giderlerini karşılamak zorunda kaldıklarını söylüyor.
SEZON BİTİNCE ÖRGÜTLENMEK DE ZORLAŞIYOR
Dev Turizm-İş Genel Başkanı Turgay Özdemir, ödenmeyen ücretlerin bu sezonun sonunda en sık karşılaştıkları sorunlardan biri olduğunu söylüyor. Özdemir’e göre yazın yoğun çalışan ve kışın iş sözleşmesi askıya alınan işçiler için düzenli gelir elde etmek kadar sendikal örgütlenmeyi sürdürmek de zor. Zorunlu yaz stajı yapan öğrencilerin özellikle büyük zincir otellerde çok düşük ücretlere çalıştırıldığını anlatan Özdemir, sendikanın öğrenci işçi komisyonunun bu alanda çalışma yürüttüğünü belirtiyor.
Kılıç da işçilerin bir bölümünün sendikaya üye olursa ertesi sezon işe alınmayacağından korktuğunu söylüyor. Turizm Emek-Sen, ücret alacakları için otellerin önündeki eylemleri sürdürmeyi planlıyor. Sendika, seyahat acenteleriyle tedarikçilere de işçilerin alacakları ödenene kadar bu otellerle ticari ilişkilerini durdurmaları çağrısı yapıyor.
Şimşek telefonunu satıp Bodrum’da bulduğu işe gitti. Şakar ise bir yandan yeniden çalışmak, bir yandan maaşını alamadığı aylarda biriken borçları ödemek zorunda. “Bu yaşıma kadar kimseden para istememiştim” diyor. “İlk defa böyle bir şey başıma geldiği için sıkıla sıkıla istiyorum.”
