Baskil’e bağlı Hacı Hüseyinler köyüne ahır yapımı için müteahhit geldi, kum döküldü. Ancak inşaata başlanamadı. Köy Muhtarı Hasan Yıldırım, resmî yol şartı ve hisseli arazilerde bütün mirasçıların onayının istenmesi nedeniyle sürecin durduğunu söylüyor. Köyde 15 hak sahibi, depremde kaybettikleri ahırlarını yeniden yaptırmaya çalışıyor.
Elazığ’da 2020 yılında meydana gelen depremin üzerinden altı yıl geçti. Baskil’deki bazı köylerde hayvan sahipleri hâlâ ahır bekliyor. Köylülerin anlatımları, yapım desteğine başvurabilmek için tamamlanması gereken işlemlerin önündeki güçlükleri ortaya koyuyor. Yıllardır kullanılan yollar resmî yol olarak kabul edilmiyor, hisseli arazilerde bütün mirasçılara ulaşılamıyor. Alternatif olarak gösterilen alanların evlere uzaklığı ise hayvanların günlük bakımını zorlaştırıyor.
16 KÖYDE 120-130 AĞIL YENİDEN YAPILMAYI BEKLİYOR
Velipalas Yöresi Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği Başkanı Mehmet Yurul’un verdiği bilgiye göre bölgedeki 16 köyde, depremde ağır hasar gören yaklaşık 120-130 ağıl henüz yeniden yapılamadı.
Yurul, ahır yaptırmak isteyen vatandaşlardan müteahhit bulmalarının ve gerekli izinleri tamamlamalarının istendiğini anlatıyor. Kendi tapulu arazilerinde ahır yapmak isteyenlerin karşılaştığı engellerden biri de resmî yol şartı.
Köylülerin yıllardır bu yollardan tarlalarına ulaştığını belirten Yurul, yaşanan sorunu şöyle anlatıyor.
“İnsanlar yıllardır tarlalarını sürüyor, üretim yapıyor ve arazilerine traktörleriyle ulaşabiliyor. Yan yana iki traktörün geçebildiği yolları kullanmalarına rağmen kendilerine resmî yol olmadığı söyleniyor. Bu durumda vatandaş ne yapacak? Ahırını yapamayacak mı?”
Proje, izin ve yapım giderlerinin de köylüleri zorladığını söyleyen Yurul, sorunları yetkililere ve siyasilere ilettiklerini ancak henüz somut bir çözüm sağlanamadığını belirtiyor. Yurul, Sivrice’deki köylerde de benzer sorunların yaşandığını aktarıyor.
“BÜTÜN MİRASÇILARI BİR ARAYA GETİRMEK NEREDEYSE İMKÂNSIZ”
Hacı Hüseyinler Köyü Muhtarı Hasan Yıldırım, resmî yol şartına hisseli tapulardaki onay sorununun da eklendiğini söylüyor. Yıldırım’a göre bütün mirasçıların imzasının istenmesi, ahır yapımını bazı arazilerde neredeyse olanaksız hâle getiriyor.
“30-40 dönümlük arazilerde yüzlerce, hatta binlerce mirasçı bulunabiliyor. Bu kadar kişiyi bir araya getirmek neredeyse imkânsız.”
İşlemlerin vatandaşlara ek maliyet getirdiğini belirten Yıldırım, ahırların toplu alanlarda yapılması önerisinin de günlük ihtiyaçları karşılamadığını anlatıyor. Köyde beş hak sahibi için ahır yapılması planlanan alanın, bu kişilerin arazilerine ve eski ev yerlerine yaklaşık 5 kilometre uzaklıkta olduğunu söylüyor.
Yıldırım, hayvanların yemlenmesi, sulanması ve bakımı için gün içinde birden fazla kez ahıra gitmek gerektiğini hatırlatarak bu mesafenin hayvancılığı sürdürmeyi zorlaştıracağını belirtiyor.
“76 HANEDEN 25 HANE KALDI”
Yıldırım’ın verdiği bilgiye göre deprem öncesinde 76 hanenin yaşadığı köyde bugün 25 hane bulunuyor. Konut ve ahır yapımında yaşanan sorunların, ayrılanların köye dönmesini de güçleştirdiğini söylüyor.
Köyde ev yapmak isteyenlerin ruhsat ve elektrik aboneliği işlemlerinde de sorunlarla karşılaştığını anlatan Yıldırım, 2020 ve 2023 depremlerinin ardından yürütülen hasar tespiti ve hak sahipliği süreçlerine ilişkin itirazlarının bulunduğunu belirtiyor.
Yıldırım, köyde yaşamın devam edebilmesi için barınma sorununun yanı sıra hayvancılık yapılan alanların da çözüme kavuşturulmasını istiyor.
“3 KİLOMETRE UZAKTAKİ AHIRA NASIL GİDİP GELECEĞİZ?”
Eskiköy Muhtarı Abdullah Buzkan da köyünde ahır yapımı için 10-11 kişinin hak sahibi olduğunu söylüyor. Buzkan’ın anlatımına göre resmî yolu bulunmayan arazilerde yapıya izin verilmediği için vatandaşlar kendi topraklarında ahır yaptıramıyor.
Alternatif olarak gösterilen bazı hazine arazileri ise evlere yaklaşık 3 kilometre uzaklıkta. Buzkan, köylülerin itirazını “Ben 3 kilometre uzaktaki ahıra nasıl gidip geleceğim?” sözleriyle aktarıyor.
Özellikle 70-80 yaşındaki hayvan sahipleri için bu mesafenin günlük bakımı güçleştireceğini belirten Buzkan, ahırların evlerin yakınında yapılabilmesini talep ediyor. Yeni yol açılması gerektiğinde arazi sahiplerinden izin alınamamasının da süreci durdurduğunu, zaman zaman komşular arasında anlaşmazlıklar yaşandığını söylüyor.
Buzkan, sorunları milletvekillerine, kaymakama ve valiye ilettiklerini belirterek resmî yol şartına ilişkin çözüm bulunmasını istiyor.
AFAD’DAN 780 BİN TL DESTEK AÇIKLAMASI
Konuya ilişkin AFAD adına yapılan açıklamada, hak sahiplerine ahır yapımı için 780 bin TL destek sağlandığı belirtildi. Gerekli ruhsat işlemlerini tamamlayarak başvuran vatandaşların taleplerinin programa alındığı ifade edildi.
Açıklamada, vatandaşların ahırlarını kendilerinin yapabileceği ya da yapım işini üstlenecek bir kişi veya müteahhitle anlaşabileceği kaydedildi. Ahırların kurum tarafından doğrudan inşa edilmediği, yapım sürecinin vatandaşların sorumluluğunda olduğu vurgulandı.
Toplu alanda ahır yapılması durumunda yol, harita, su ve altyapı giderlerinin de sağlanan destekten karşılanması gerektiği, bu işler için ayrıca ödenek tahsis edilemediği bildirildi.
Açıklamada desteğin hibe mi yoksa geri ödemeli kredi mi olduğu belirtilmedi. Köylülerin dile getirdiği resmî yol şartı, bütün mirasçılardan onay alınması ve yapım alanlarının evlere uzaklığı konusunda nasıl bir çözüm sağlanacağına ilişkin bilgi de yer almadı.