Açılışının yapıldığı 2009 yılında 5 milyon nüfuslu İzmir’in su ihtiyacını 2060 yılına kadar karşılayacağı iddia edilen 448 milyon metreküplük dibi delik Gördes Barajı’nda sadece 15 milyon metreküplük çamur kaldı.
Barajın son durumunu, barajın dibine inerek yerinde inceledik ve fotoğrafladık…
Açılış töreninde, dönemin Orman ve Su İşleri Bakanı Veysel Eroğlu’nun, “İzmir’in su sorunu 2060 yılına kadar çözülmüştür” dediği Gördes Barajı’ndan İzmir’e, 2025 Ağustos-Aralık arasında sadece 2,3 milyon metreküp su getirilebildi.
Barajdaki su miktarı 15.500.000 metreküpe kadar düştü, geriye sadece “ölü hacim” kaldı. İzmir’de Tahtalı Barajı da kuruma aşamasına gelince İzmir Büyükşehir Belediyesi İZSU Genel Müdürlüğü, barajın içinde ikinci bir bent kurarak, ölü hacmin bir kısmından pompalarla su çekip kente günde 50 bin metreküp su aktarmaya başladı. Bu da bir süre sonra tamamen bitti.
Son yağışlarla Gördes Barajı’nı besleyen Gördes Çayı’nda biraz akış başlasa bile bu akışla 448 milyon metreküp su depolama hacmi olan barajda yeteri kadar su toplanamayacağı tahmin ediliyor.
Uzman açıklamalarına göre zemindeki geçirimli tabakalarda devam eden sızıntı önlemediği için barajda biriken su miktarı 60 milyon metreküpü aştığı an biriken su kütlesinin baskısıyla sızıntı yeniden başlıyor.
İzmir’den 160 kilometre uzaklıkta Gölmarmara ile Gördes arasındaki baraja, son durumu görmek için bir grup fotoğrafçı ile birlikte gittik. Barajın tabanına indik. İZSU Genel Müdürlüğü’nün pompaları ve personeli oradaydı. Ancak tabanda kalan suyun çekilecek ve kullanılabilecek durumda olmadığını söylediler.
Bir süre önce İZSU Genel Müdürlüğü’ne devredilen barajdaki su miktarı ile ilgili olarak resmi kayıtlara göre yüzde 11’in üzerinde.
Temmuz ayında kullanılabilir suyu tamamen tükenen barajdaki ölü hacimden ağustos-aralık ayları arasında İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin çabasıyla 2,3 milyon metreküp içme ve kullanma suyu çekilebildi.
Hem Gördes Barajı’nda hem de barajı beslemesi beklenen Gördes Çayı’nda son durumu inceledik, barajın tabanında dolaştık. Son yağışlarla biraz canlanan Gördes Çayı’nın cılız coşkusunun barajı doldurmaya yetmediğini gördük.
NASIL BU HALE GELDİ?
Gördes Barajı, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü tarafından hem İzmir’e yılda 58 milyon metreküp içme ve kullanma suyu verilmesi hem de Akhisar, Saruhanlı ve Gölmarmara’daki 14 bin 890 hektarlık tarım arazisinin sulanması için 170 milyon dolarlık harcama ile inşa edildi.
2009 yılında inşaat bitmeden açılan ve 2011 yılında kullanılmaya başlanan Gördes Barajı’nda tabanda sızıntı tespit edilince içindeki su 2012 yılında tamamen boşaltıldı. Baraj tabanındaki kireçtaşı tabakasının erimesiyle oluşan sızıntının giderilmesi için 21 milyon lira harcandı, barajın zeminine “geomembran” denilen plastik madde döşendi, üzerine beton döküldü, ardından baraj yeniden su tutmaya başladı. Ancak bütün çabalara rağmen 448 milyon metreküp su biriktirme kapasitesi olan barajdaki su miktarı 60 milyon metreküpü hiç geçemedi ve bu kez 27 milyon lira harcanarak sızıntıyı önleyecek için ikinci proje uygulandı, ancak yapılan bu çalışma da sonuç vermedi.
