Başkentte yine mi susuz yaz?

Hüseyin Tunçay
Ankara Üniversitesi İletişim Fakültesi’nden 1991’de mezun olduktan sonra 20 yıl süreyle Anadolu Ajansı’nda çalıştı. Ajanstan 2012 yılında emekli oldu. Sürekli Basın Kartı sahibi ve halen freelance...

Herhangi bir adım atılmazsa, Ankara kış aylarında yaşadığı susuzluk sorununun benzerini yaz aylarında da yaşama tehlikesiyle karşı karşıya…

Barajlardaki su seviyesi, son günlerdeki yoğun yağışa rağmen geçen yılla yaklaşık aynı seviyede. Buna rağmen ne DSİ’nin ne de Ankara Büyükşehir Belediyesi’nin 2026 yılı yatırım programına alınmış yeni bir su temini veya baraj projesi var.

Başkent’te 2025 eylül ayında başlayıp 2026 ocak ayında zirveye çıkan ve özellikle yüksek kotlarda ve bazı yerlerde günlerce süren su kesintileri, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Ankara’yı susuz bırakmayacakları yönündeki sözleri ve Ankara Büyükşehir Belediyesi’ni eleştirmesiyle kısa sürede siyasi bir tartışmaya dönmüştü.

Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Mansur Yavaş, yaşanan durumun iklim krizi ve kuraklık kaynaklı olduğunu savunmuş, Devlet Su İşleri ve Büyükşehir Belediyesi arasında Ankara’ya su sağlamanın kimin görevi olduğu konusunda tartışmalar yaşanmıştı.

Tartışmalar devam ederken Ankara Büyükşehir Belediyesi kesintilere son vermiş, susuzluk sorunu da gündemden çıkmıştı.

BELEDİYENİN MERKEZE SU TEMİNİ İÇİN PROJESİ YOK

Su krizi devam ederken 15 Ocak’ta Cumhurbaşkanı Kararı ile 2026 yılı Yatırım Programı yayımlandı. Programa göre Ankara kent merkezinin su sorununun çözülmesi için yeni bir yatırım planlanmadı. Yatırım Programı’nda daha önceki yıllardan, Ankara’nın ilçeleri Güdül, Beypazarı ve Ayaş ilçeleri su temini projesi bulunuyor. 2029’a kadar sürecek proje için, bu yıl için tamamı dış krediden karşılanmak üzere 815 milyon 325 bin lira ayrıldı.

2024 yılında Yatırım Programı’na giren Ankara Metropol Su Kayıplarının Azaltılması Projesi için ise yine tamamı dış krediden olmak üzere, 307 milyon 893 bin TL ödenek ayrıldı. Bu proje için şimdiye dek harcama yapılmazken, projenin 2032 yılında sona ermesi planlandı.

ASKİ’nin Yatırım Programı’na girmesi için proje önerisinde mi bulunulmadı, yoksa ASKİ’nin proje önerileri Cumhurbaşkanlığı’na bağlı Strateji ve Bütçe Başkanlığı tarafından programa mı alınmadı? Bu soruları Strateji ve Bütçe Başkanlığı ile Ankara Büyükşehir Belediyesi yetkililerine yönelttik ancak yanıt alamadık.

DEVLETİN DE YENİ SU KAYNAĞI YATIRIMI YOK

Devlet Su İşleri’ne bu yıl Elazığ, Ağrı, Aydın, Çorum, Mersin, Tekirdağ, İstanbul ve Kocaeli gibi çok sayıda ilin içme suyu projeleri için toplam 14 milyar liralık ödenek ayrıldı.

DSİ yatırımları içinde Ankara’ya ait olan tek içme suyu yatırımı; 2022’de programa alınan Çamlıdere Barajı İçmesuyu Temini Projesi. 31,65 kilometrelik isale hattı yapımını içeren projenin 2029 yılında tamamlanması planlanıyor. Ancak toplam 5 milyar 429 milyon 60 bin TL proje için şimdiye dek 402,5 milyon TL harcandı. Bu yıl da 400 milyon lirası dış kredi olmak üzere toplam 440 milyon liralık yatırım öngörüldü.

İller Bankası’nın yatırım programında ise İklim ve Afete Dayanıklı Şehirler Projesi kapsamında Ankara, Manisa, Sakarya için etüt, proje, müşavirlik, isale hattı ve şebeke yatırımı planlandı. Proje, ilk olarak 2023 yılı Yatırım Programı’na girdi. 2028 yılında tamamlanması planlanan projesinin kasasında 571 milyon TL ödenek var. Ancak bunun ne kadarının Ankara’ya ayrılacağına ilişkin bilgi Yatırım Programı’nda yer almadı.

Tarım ve Orman Bakanlığı’nın yatırım programına girmiş içme suyu konusunda Ankara’ya ilişkin AB hibesi (IPA) kapsamında Kentsel Atıksuyun Alternatifler İçin Yeniden Kullanımı, Türkiye’de Ekobölgeler Dayalı Su Kalitesi Ekolojik Değerlendirme Sisteminin Kurulması ile İklim Değişikliğinin Türkiye’deki Göller Sulak Alanlar ve Kıyı Alanları Üzerindeki Etkilerinin Değerlendirilmesi projelerinin etüt-proje ve mühendislik kısımları bulunsa da bunların ödeneği yok. Sadece ekolojik değerlendirme etüd projesi için 42 milyon liralık bir hibe kullanılması öngörüldü.

ANKARA BARAJLARINDA DURUM

Ankara bölgesindeki kuraklık durumunun devam ettiği gözlenirken, yılın ilk üç ayında alınan ortalamanın üzerindeki yağışa rağmen, barajlardaki su seviyesi geçen yılla yaklaşık aynı seviyelerde.

Geçen yıl 29 Mart tarihinde Ankara’ya su sağlayan barajların doluluk oranı, yüzde 28,98 seviyesinde iken, bu yılın aynı gününde son günlerdeki yoğun yağışlarla ancak geçen yılın üzerine çıktı ve 31,59 seviyesine ulaştı. Ankara’ya su sağlayan barajlardaki su miktarı da 421 milyon 556 bin metreküpten 459 milyon 557 bin metreküpe yükseldi.

2025 yılı 29 Mart tarihinde barajlara gelen su miktarı da 399 bin metreküp iken, bu yılın aynı gününde 15 milyon 414 bin metreküp su geldi.

Yine aynı tarihte, şehre verilen su miktarı ise 1 milyon 382 bin metreküpten 1 milyon 358 bin metreküpe inmiş durumda.

Öte yandan, Ankara Büyükşehir Belediyesi barajlardaki ölü kottan su çekme yöntemiyle su tüketimini dengelemeye çalışıyor. Bu nedenle ölü kottan su alınmasını anlatan ‘aktif kullanılabilir su miktarı’ 232 milyon 599 bin metreküpten 307 milyon 850 bin metreküpe çıkarılmış durumda.

ASKİ’nin son verilerine göre ise 20 Nisan 2026 itibarıyla barajların toplam doluluk oranı yüzde 40.35, kullanılabilir aktif su oranı ise yüzde 33.41 .

AKTİF DOLULUK ORANI NE DEMEK?

Barajlarda minimum su seviyesi, su alma yapısı kotu olarak tanımlanıyor. Bu kotun altındaki hacim baraj işletme ömrü boyunca havzadan gelen sürüntü malzeme için ayrılmış. Buna ölü hacim deniyor. Aktif hacim ise minimum su kotu ile normal su kotu (suyun alınabileceği en üst kot) arasında kalan hacmi ifade ediyor. Ölü hacim baraj işletmesi boyunca azaldığından ve bu kottan su alınması için ayrı bir pompaj sistemi kurulması gerektiğinden, işletme faaliyetleri aktif hacme göre planlanıyor. İlgili bakanlıkça da doluluk oranı aktif hacme göre açıklanıyor.